Ιδεολογία, δημόσιος λόγος και Κοινωνική Πολιτική

Περιεχόμενο του σεμιναρίου: Σκοπός του σεμιναρίου αυτού είναι να διερευνήσουμε μια σειρά διαφορετικών προσεγγίσεων που κρύβονται κάτω από τη έννοια ιδεολογία  είτε με την ευρεία έννοια του όρου ως συνολική κοσμοθεώρηση, είτε με την πιο στενή έννοια ενός διαστρεβλωτικού σχήματος κατανόησης της πραγματικότητας. Ο στόχος είναι να κατανοήσουμε και να αναλύσουμε κριτικά μερικά βασικά θεωρητικά ζητήματα και διαφορετικές θεωρήσεις που εμπλέκονται στον όρο ιδεολογία και τις σχέσεις της με τις μορφές της κοινωνικο-επιστημονικής ορθολογικής γνώσης, - και αυτό στο βαθμό που δεχόμαστε ότι κάθε κοινωνική πολιτική (ως λόγος δημόσιος και πολιτικός) ενέχει πάντα ρητές ή άρρητες ιδεολογικές προϋποθέσεις, δεσμεύσεις και συνέπειες. Επίσης το σεμινάριο θα ασχοληθεί με κάποιες  πρόσφατες προσεγγίσεις και μεθοδολογίες της ανάλυσης λόγου που αφορούν τους δημόσιους - πολιτικούς λόγους οι όποιοι παράγονται από την, και ως, κοινωνική πολιτική. Αυτά τα σύγχρονα εργαλεία και προσεγγίσεις μας δίνουν τη δυνατότητα αφενός μιας εμπειρικής ανάλυσης πολιτικών λόγων, αφετέρου τη δυνατότητα μιας κριτικής της ιδεολογίας και ενός αναστοχασμού επάνω στις ιδεολογικές κατηγορίες και έννοιες τις οποίες χρησιμοποιεί κάθε μορφή κοινωνικής ανάλυσης  – και η κοινωνική πολιτική.

Μορφή του σεμιναρίου : Το σεμινάριο συνιστάται κυρίως για φοιτητές / τριες του τρίτου και άνω έτους σπουδών που έχουν ένα ουσιαστικό ενδιαφέρον για τα αντικείμενα αυτά και η παρακολούθηση του διευκολύνεται εάν οι φοιτητές/τριες έχουν παρακολουθήσει μαθήματα θεωρίας. Θα έχει τη μορφή τρίωρων εβδομαδιαίων συναντήσεων με παρουσιάσεις του διδάσκοντος, των συμμετεχόντων φοιτητών και με απαραίτητη τη συμμετοχή όλων με παρεμβάσεις, διευκρινήσεις και ερωτήσεις. Σύμφωνα με τον κανονισμό σπουδών του Τμήματος σε κάθε συνάντηση τηρούνται παρουσίες και επιτρέπονται μόνο τρεις (3) απουσίες για την ολοκλήρωση του μαθήματος.

Αξιολόγηση. Η αξιολόγηση του σεμιναρίου θα βασίζεται α) στην προσωπική παρουσίαση ενός θέματος κάθε φοιτητή/ριας σε ημερομηνία που θα καθορισθεί και δεν μπορεί να αλλάξει και αυτή θα συμμετέχει κατά 30% στον τελικό βαθμό β) και σε μια τελική γραπτή εργασία επάνω στο ίδιο θέμα που θα παραδοθεί σε καθορισμένη ημερομηνία στην εξεταστική περίοδο και θα συμμετέχει κατά 70% στον τελικό βαθμό. Τα θέματα που θα αναλάβει κάθε συμμετέχων του σεμιναρίου θα καθορισθούν σε συνεργασία με τον διδάσκοντα

Υλικό. Θα δοθεί λίστα βιβλιογραφίας για το σεμινάριο και οποιοδήποτε άλλο σχετικό βιβλίο μπορεί να γίνει δεκτό σε συνεννόηση με τον διδάσκοντα. Για το σεμινάριο τα  βιβλία που έχουν δηλωθεί για τα θέματα αυτά είναι τα 

  1. Howarth, D.,  (2008). Η έννοια του λόγου. Αθήνα: Πολύτροπον.
  2. Phillips, L., και Jorgesen Μ., (2009). Ανάλυση λόγου: Θεωρία και και μέθοδος. Αθήνα: Παπαζήσης
  3. Φάκελος σημειώσεων: Είναι δυνατόν να αναρτηθούν κείμενα στο e-class του μαθήματος 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  1. Αλτουσέρ Λ. (1994), Θέσεις, Θεμέλιο: το άρθρο «Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους» 
  2. Eagleton Terry (2018), Ιδεολογία: Μια εισαγωγή, Πεδίο 
  3. Μάρξ, Κ. &  Ένγκελς Φρ.  Η Γερμανική Ιδεολογία, Gutenberg, Αθήνα
  4. Μάνχαϊμ Κ (1997),  Ιδεολογία και Ουτοπία,  Γνώση, 
  5. Λακλάου Ε (1997), Για την επανάσταση της εποχής μας, Νήσος, : το άρθρο «Ο θάνατος και η ανάσταση της θεωρίας της ιδεολογίας» 
  6. Λούκατς Γ (1975), Ιστορία και Ταξική Συνείδηση, Οδυσσέας,: τα άρθρα «Ταξική συνείδηση» και «Η πραγμοποίηση και η συνείδηση του προλεταριάτου».
  7. Λίποβατς Θ. &  Δεμερτζής Ν., (1994) Δοκίμιο για την Ιδεολογία, Οδυσσέας.
  8. Laclau, E. (1983).Πολιτική και Ιδεολογία στην Μαρξιστική Θεωρία (μετ. Γ. Ανανιάδη), Σύγχρονα Θέματα, Θεσσαλονίκη 
  9. Δοξιάδης Κ. (2008) Ανάλυση λόγου: Κοινωνικο-φιλοσοφική θεμελίωση, Πλέθρον 
  10. Δοξιάδης  Κ (1992),  Υποκειμενικότητα και Εξουσία, Πλέθρον, 
  11. Δοξιάδης Κ., (2017) Ιδεολογία. Έξι διαλέξεις, Νήσος
  12.  Λίποβατς Θ. &  Δεμερτζής Ν., (1994) Δοκίμιο για την Ιδεολογία, Οδυσσέας, 
  13.  Χρύσης  Α.  (1993) Ιδεολογία και Κριτική, Στάχυ,  
  14. Ζιζεκ Σ, (2006) Το υψηλό αντικείμενο της ιδεολογίας, Scriprta, 
  15. Howarth, D.,  (2008). Η έννοια του λόγου. Αθήνα: Πολύτροπον.
  16. Phillips, L., και Jorgesen Μ., (2009). Ανάλυση λόγου: Θεωρία και και μέθοδος.Αθήνα: Παπαζήσης
  17. Λέκκας Π, (2013) Αφαίρεση και Εμπειρία: Μια φορμαλιστική θεώρηση του ιδεολογικού φαινομένου, Τόπος

 

Κωδικός Γραμματείας
510466
Κατηγορία
Σεμινάριο
Διδακτικές μονάδες
3
ERASMUS
Διδάσκεται