Επιστήμη, Κοινωνία και Κοινωνική Πολιτική

Περιεχόμενο του σεμιναρίουΣτο μάθημα αυτό επιχειρούμε μια πρώτη προσέγγιση σε βασικά ζητήματα που αφορούν την φιλοσοφία και επιστημολογία των κοινωνικών επιστημών – και με έμφαση στην κοινωνική πολιτική ως διεπιστημονικό χώρο μελέτης. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή γενικά στην επιστημολογία, στα βασικά της θέματα και στα μοντέλα εξέλιξης της επιστήμης, θα δώσουμε έμφαση στις κοινωνικές επιστήμες και στο επιστημολογικό τους υπόβαθρο, τις προϋποθέσεις, τους όρους και τις συνέπειές τους. Θα εξετάσουμε μια σειρά από προβλήματα που θέτει η επιστημολογία στις κοινωνικές επιστήμες μέσα από διαφορετικές θεματικές και μέσα από την ανάγνωση κειμένων σημαντικών στοχαστών που προέρχονται από ετερογενείς – αλλά και ανταγωνιστικές μεταξύ τους – προσεγγίσεις και σχολές. Στόχος λοιπόν του μαθήματος είναι να κατανοήσουμε κριτικά κάποια βασικά επιστημολογικά ζητήματα όπως η διαφορά φυσικών και κοινωνικών επιστημών, η σχέση υποκειμένου και αντικειμένου της επιστήμης, ο πολυπαραδειγματικός χαρακτήρας των κοινωνικών επιστημών, οι ιστορικές και πολιτικές δεσμεύσεις της επιστήμης, ο ορθολογισμός ενάντια στον σχετικισμό, οι όροι της «αντικειμενικότητας» και της «εγκυρότητας» στις κοινωνικές επιστήμες, η διαμάχη γύρω από τον θετικισμό και τον εμπειρισμό, η διάκριση επιστημονικού και μη-επιστημονικού λόγου, οι στοχοθεσίες της κοινωνικής επιστήμης (π.χ. στην κοινωνική πολιτική) κλπ, τα οποία θεωρούνται απολύτως απαραίτητα για όσους/όσες ασχολούνται με τις κοινωνικές επιστήμες.

Μορφή του σεμιναρίου: Το σεμινάριο συνιστάται κυρίως για φοιτητές / τριες του τρίτου και άνω έτους σπουδών που έχουν ένα ουσιαστικό ενδιαφέρον για τα αντικείμενα αυτά και η παρακολούθηση του διευκολύνεται εάν οι φοιτητές/τριες έχουν παρακολουθήσει μαθήματα θεωρίας. Θα έχει τη μορφή τρίωρων εβδομαδιαίων συναντήσεων με παρουσιάσεις του διδάσκοντος, των συμμετεχόντων φοιτητών και με απαραίτητη τη συμμετοχή όλων με παρεμβάσεις, διευκρινήσεις και ερωτήσεις. Σύμφωνα με τον κανονισμό σπουδών του Τμήματος σε κάθε συνάντηση τηρούνται παρουσίες και επιτρέπονται μόνο τρεις (3) απουσίες για την ολοκλήρωση του μαθήματος.

Αξιολόγηση: Η αξιολόγηση του σεμιναρίου θα βασίζεται α) στην προσωπική παρουσίαση ενός θέματος κάθε φοιτητή/ριας σε ημερομηνία που θα καθορισθεί και δεν μπορεί να αλλάξει και αυτή θα συμμετέχει κατά 30% στον τελικό βαθμό β) και σε μια τελική γραπτή εργασία επάνω στο ίδιο θέμα που θα παραδοθεί σε καθορισμένη ημερομηνία στην εξεταστική περίοδο και θα συμμετέχει κατά 70% στον τελικό βαθμό. Τα θέματα που θα αναλάβει κάθε συμμετέχων του σεμιναρίου θα καθορισθούν σε συνεργασία με τον διδάσκοντα.

Υλικό. Θα δοθεί λίστα βιβλιογραφίας για το σεμινάριο και οποιοδήποτε άλλο σχετικό βιβλίο μπορεί να γίνει δεκτό σε συνεννόηση με τον διδάσκοντα. Για το σεμινάριο το  βιβλίο που έχει δηλωθεί και είναι κατατοπιστικό επάνω στα θέματα αυτά.

Συγγράμματα:

Κουζέλης Γ. & Ψυχοπαίδης Κ. (επιμ.), 1996, Επιστημολογία των Κοινωνικών Επιστημών, νήσος

Φάκελος σημειώσεων: Είναι δυνατόν να αναρτηθούν κείμενα στο e-class του μαθήματος 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  1.  Κουζέλης  Γ. (επιμ.) (1997) Επιστημολογία : Κείμενα, εκδόσεις νήσος
  2. Giddens A. «Ο θετικισμός και οι επικριτές του» στο Μ. Πετμεζίδου (επιμ). Σύγχρονη Κοινωνιολογική Θεωρία I, Π.Ε.Κ., 1998
  3. Skinner Q (επιμ.) (2006) Μετά τον Εμπειρισμό, Κάτοπτρο
  4.  Γέμπτος, Π, (2004) Μεθοδολογία των Κοινωνικών Επιστημών (τόμος α & β), Παπαζήσης
  5. Κάλφας Β (1997) Επιστημονική πρόοδος και ορθολογικότητα, νήσος 
  6. Κουζέλης Γ. (1991)  Από τον βιωματικό στον επιστημονικό κόσμο, Κριτική
  7. Baert P. (2005) Philosophy of the Social Sciences, Polity Press 
  8. Hollis M., (2005) Φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών: Μια Εισαγωγή, Κριτική
  9. Winch P.(1958)  The Idea of  a  Social  Science, London: Routledge and Kegan Paul
  10. Fuller  S. (1992)   Social Epistemology,  Bloomington: Indiana University Press.
  11. Rosenberg A. (2017)  Φιλοσοφία των  Κοινωνικών επιστημών, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Κωδικός Γραμματείας
510465
Κατηγορία
Σεμινάριο
Διδακτικές μονάδες
3
ERASMUS
Διδάσκεται